In het Frans

Het leven van de Russische kerk in Antwerpen
(1920-1945)

Vladimir RONIN

 Het verhaal van ca. 2000 Russische emigranten in de Scheldestad tussen 1920 en 1945 is nog niet geschreven. De geschiedenis van hun orthodoxe parochies, die rond 1960 al verdwenen waren, is alleen nog op te sporen in de gesprekken met een tiental oudere Russische Antwerpenaren en vooral in het archief van het Aartsbisdom van de Russisch-Orthodoxe Kerken in West-Europa, dat zich in Parijs bevindt.

 Het conflict binnen de Russische Kerk in de emigratie tussen de Bischoppensynode, in Joegoslavië, en de metropoliet Eulogius, in Parijs, heeft alle emigranten verdeeld in synodalen en eulogianen. Hun rivaliteit leidde o.a. tot de stichting in 1933 van de eerste Russische parochie in Antwerpen, met haar eigen priester en 150 parochianen, onder de jurisdictie van Mgr Eulogius. In een bijgebouw van de Zweedse kerk, op de Italiëlei, richtten deze Russen hun Heilige Georgios-kerk in. Een kleinere groep Russische emigranten verenigde zich toen in een synodale parochie met een pendelende priester uit Brussel.

 Tijdens de Duitse bezetting van België ontaardde dit kerkelijke conflict in de uitwijzingen van enkele eulogiaanse geestelijken, waaronder de Russische priester in Antwerpen (1942). Vanuit Brussel probeerden de synodalen om zijn parochie in te palmen. Om dit te voorkomen, stonden de parochianen het locaal van hun kerk terug af aan de Zweden. In 1945 werd de parochie dan ook officieel afgeschaft, maar de orthodoxe gelovigen mochten nog meer dan 10 jaar hun erediensten houden in de Zweedse kerk zelf.

Vladimir RONIN (1958, Moskou) - Russische historicus, doctor in de geschiedenis en licentiaat Slavische Filologie. Werkt als docent Russisch aan de Katholieke Vlaamse Hogeschool in Antwerpen. Auteur van Antwerpen en zijn 'Russen', 1814-1914 (Gent 1993), De regio's van Rusland (Antwerpen 1996, in het Russisch), Russen en Belgen: is het water te diep? (Antwerpen 1998), enz.